Suriye Bölünürse Golan Tepeleri İsrail’in Olacak!

Suriye iç savaşı her geçen gün şiddetlense de, önümüzde ki takvim itibariyle kolay kolay durulmayacak gibi görünüyor.

25 Şubat 2016 Perşembe 12:55

 Ne kadar ateşkes söylemleri ve anlaşmaları sağlasa da, bunun hayata geçirilmesi önümüzdeki günlerde netleşecek. Suriye’de son durum haberlerini hep muhalifler, PYD, IŞİD ve esad rejimi üzerinden veriyoruz ancak, Suriye’de ki İsrail işgali altında bulunan toprakları unutuyoruz:  Golan Tepeleri.

Suriye ve Irak hakkında çeşitli açıklamalarla, ayrışmayı ve küçük devletlerin oluşumunu arzulayan İsrail, Esad rejiminin kıyı şeridinde ‘kurmayı planladığı’ Nusayri Devleti’ni de, Irak’ta ki Barzani’nin dile getirdiği bağımsızlık referandumunu da destekliyor. Aslında İsrail’i makro boyutta bölgedeki Arap ülkelerinin parçalanıp güçsüzleşmesi ilgilendirirken, ayrıntıda ülke ülke farklı politikalar ve düşünceler içerisinde. Suriye’de ise şuan İsrail’i en çok ilgilendiren konu işgal ettiği Golan Tepeleri’nin durumu. Bu yüzden İsrail yönetimi Suriye’de yaşananları yakından izlemektedir.

1967’de İsrail tarafından işgal edilen Golan Tepeleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 242 ve 338 nolu kararlarında “işgal altındaki Suriye toprakları” olarak kabul edilmektedir. İsrail’in ise bu karara rağmen, tepelerin kendi topraklarına katılması için resmen talepte bulunmuşluğu vardır.

İsrail zaman zaman kendi içinde (Golan konusunda) Suriye ile barış yapılmasını konuşsa da, çoğu kez Golan Tepelerinin öneminden ötürü bir sonuca varamamıştır. İki ülke arasında ki Golan sorunu hakkında bazı devletler aracı olmak istemiş, ancak yine sonuç alınamamıştır. İlki 2000 yılında, ABD aracılığıyla, iki taraf arasında İsrail’in 1923 sınırlarına çekilmesi ile ilgili görüşme girişimleri olmuştur. İkincisi ise 2008 yılında ise, Türkiye’nin aracılık yapacağı bir görüşme için adım atılmış. Ancak bu girişim de ilki gibi başarısız olmuştur. Şimdi asıl sorumuza gelelim; 


Suriye devleti ortadan kalkarsa, Golan Tepeleri kimin olacak?
Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu(BMGK) kararı Golan Tepeleri için “işgal altındaki Suriye toprakları” diyor ancak, Suriye Devleti’nin ortadan kalkmasıyla, “işgal altındaki Suriye toprakları” ibaresi doğal olarak yerini “işgal altındaki toprak” haline bırakacak.

14 Aralık 1981 tarihinde İsrail Meclisi, “Golan kanunu”nu kabul etmişti. Bu kanuna göre İsrail, 1923 sınırı ile 1974 tarihinde (Suriye ile varılan anlaşma gereği) ateşkes hattı arasındaki bölge yani Golan Tepelerini İsrail toprakları olarak kabul etmektedir.(aşağıdaki haritada ayrıntılara bakabilirsiniz) Yani İsrail, yasalarıyla bu toprakları zaten kendine ait saymaktadır.

Sonuç olarak Suriye Devleti topraklarında küçük farklı farklı devletler kurulması halinde Golan Tepeleri resmen İsrail toprağı olacaktır.

İsrail’in elindeki Golan Tepelerinin Stratejik Önemi
Suriye toprağı olan Golan Tepeleri, Lübnan’la, Ürdün’le ve İsrail’le sınırı bulunan bir bölgededir. İsrail 1967’de ki 6 Gün Savaşı’nda Golan’ı işgal ettiğinde, bölgede yaklaşık 100 bin Suriyeli (Arap, Çerkes ve Dürzî) yaşıyordu. Günümüzde ise Golan’da yaklaşık 20 bin Dürzî ve 20 bin Yahudi olmak üzere 40 bin kişi yaşadığı tahmin ediliyor. İsrail, işgal döneminde bölgeye 30’dan fazla yeni Yahudi yerleşimi kurmuştur ve bu savaşı Suriye iç savaşı sonrası daha da artmaktadır.

 

Golon Tepelerinin jeopolitik konumu, verimli toprakları ve su kaynakları, bölgenin İsrail ve Suriye için stratejik önemi olan bir yer haline getirmişti. Golan, kaynayan kazan Ortadoğu’da İsrail’in güvenliği için Suriye’ye karşı doğal bir tampon bölge oluşturmaktaydı. Bununla birlikte şuan İsrail’in en önemli su kaynaklarından biri olan Şeria Nehri bu bölge içerisinde. Aslında Golan’ın iki önemli özelliği; bölgenin iki ülke arasında (güvenlik açısından) gözardı edilemeyecek kadar önemli bir konumda olması ve kurak toprakların arasında su kaynaklarının bolluğudur.

İsrail işgali altında ki Golan’ın İsrail’i ilgilendiren diğer bir yönüyse dini ve tarihi değeridir. Yahudilerin kutsal kitabında pek çok yerde Golan’a atıfta bulunulması ve pek çok dinci Yahudi’nin gözünde Golan’ı kutsallaştırmıştır. Birde Yahudiler Golan tepelerini Büyük İsrail’in vazgeçilmez bir parçası olarak görüyorlar. Bu sebeplerden ötürü de İsrail iç politikasında Golan konusunda uzlaşma çok zorlaşıyordu.

İsrail, Filistin, Lübnan ve Suriye gibi ülkelerin topraklarını işgal ettiğinde her zaman sığındığı bahane Arap ülkelerine karşı duyduğu güvenlik kaygılarıdır. Golan işgalinde de aynı bahaneyi öne süren İsrail burayı işgal ederek, Başkent Şam’ın 60 km yakınına askeri olarak konumlanmıştı ve stratejik ve taktik üstünlük sağlamıştı. Bu durum ise Suriye’de askeri ve siyasi manevra alanını oldukça kısıtlamaktaydı.