KERKÜK'TE İRAN'IN PLANI NE?

Ortadoğu Uzmanı Dr. Yeşim Demir'in çarpıcı tespitleri...

17 Nisan 2017 Pazartesi 11:34

Kerkük: İran’ın Suriye’ye açılan kapısı

Kerkük: Kürtlerin Kudüsü

Kerkük: Türk Yurdu

Kerkük: Ortadoğu'nun haritasını belirleyecek iki şehirden biri (diğeri Musul)

Geçen hafta İran Devrim Muhafızları dış operasyonlar birimi Kudüs Güçleri komutanı Kasım Süleymani Irak’ın Süleymaniye şehrine 2017 yılı içinde Kerkük’te yapılması planlanan referandum ile ilgili bir ziyarette bulundu. 

Kim ile görüştü?  

İran’a yakınlığı ile bilinen Celal Talabani’nin partisi Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) üst düzey yetkilileri ile. İstediği ne idi?  Referandum için Mesud Barzani’nin partisi Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ile işbirliği yapmamaları. Çünkü, İran Barzani'yi etkisiz duruma getirmek istiyor.

İran'ın Kerkük ilgisi neden?     

2016 yılının Şubat ayında Kerkük’te Humeyni Kültür ve Spor Merkezi açıldı. Böylelikle Kerkük'teki kültür merkezinde bayrağını dalgalandırmaya başladı. (Bu durumda aklıma, 1970'li yıllarda Türkiye'nin Türkmenler ile bağlantısını kesmek amacıyla, iki devlet arasında yapılan ikili anlaşmalarla kurulan ve tek taraflı olarak da kapatılamayacak olan Türkiye’nin Kerkük’teki kültür merkezinin kapatılmasını öngören Irak’ın Devrim Konseyi’nin imzasıyla bir kanun çıkarılması geldi.) İran’ın bu Merkez aracılığı ile Süleymani’nin komutanı olduğu Kudüs Güçleri’ne asker temin etmek üzere Kerkük gençlerini odak noktası seçtiği ifade edilmekle birlikte Kudüs Güçleri’nin Türkmenlerin yoğunlukta bulunduğu Tuz Hurmatu bölgesinde de yoğun faaliyetlerde bulunduğu belirtilmektedir

İran'ın, Kerkük’ten Şengal’e kadar uzanan bölgeye IŞİD bahanesiyle Haşdi Şabi güçlerini yerleştirmesi de bölgede Şii nüfusunu artırma çabasında olduğunu göstermektedir. Kısaca, Şii hilali oluşturmada bir adım daha. Bilindiği gibi Kerkük bir petrol kentidir. Bu kaynaklardan yararlanmak isteyen İran, 20 Şubat’ta Bağdat’ta, Kerkük petrolünün İran’a gönderilmesini öngören bir mutabakat imzaladı. Söz konusu mutabakata göre, Kerkük petrolünün, boru hatlarıyla İran’a, uzun vadede de Basra Körfezi’ne gönderilmesi planlanmıştır. İran, bir yandan Akdeniz'e ulaşmaya çalışırken bir yandan da İran-Irak-Suriye üzerinde Şii Hilali oluşturmaya çalışarak bölgede etkinliğini artırmaya çalışmaktadır. 

Bu durum Türkiye'yi etkiler mi?

Türkiye içinde önem taşıyan Kerkük'te geçen haftalarda yaşanan bayrak krizi ile gerginlik tırmanmıştı. Bana göre bu bölgede var olmak isteyen İran ve Türkiye, büyük güçler tarafından karşı karşıya da getirilmeye çalışılıyor. Böylelikle Ortadoğu'da önemli iki devlet üzerinden hedeflerine kolay ulaşma planları yapılmaktadır. Her iki devlet de bu tuzağa düşmemeli hatta Atatürk döneminde olduğu gibi bölgesel paktlar kurarak işbirliği yapmalıdırlar.